Αρχείο κατηγορίας GREEK PLAY

GREEK PLAY,INTERVIEW,MALDOROR,THEATRE

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΑΣ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΑΝΑΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΣΤΗΝ ΕΦΣΥΝ

«Ο μεγάλος αδικημένος από καταβολής καιρού είναι οι γυναίκες»

Γιώργος Βουδικλάρης *

Η Ρούλα Πατεράκη ανήκει αναμφίβολα στα τελευταία ιερά τέρατα του θεάτρου μας. Έχει διαγράψει μια ιλιγγιώδη πορεία ως σκηνοθέτις, ηθοποιός και δραματουργός και συνεχίζει ακάματη με φρενήρεις ρυθμούς.

Η Νάνα Παπαδάκη, ηθοποιός και ποιήτρια, γοητεύτηκε από την προσωπικότητα της Νίκης Τριανταφυλλίδη και ανέσυρε ένα θεατρικό έργο της, απευθυνόμενη στην Πατεράκη, για να το επεξεργαστεί δραματουργικά και να το σκηνοθετήσει. Το αποτέλεσμα, σε λίγες μέρες επί σκηνής! Ως τότε, συνομιλήσαμε μαζί τους για το εγχείρημα και την πορεία, την οπτική και τη συνενοχή τους πάνω στη θεατρική πράξη.

Από πού να αρχίσουμε; Ρούλα, ο ρόλος σε επηρεάζει; Όταν παίζεις ή και στις σκηνοθεσίες σου.

Ρ.Π.: Να σου πω την αλήθεια, δεν ξέρω. Οταν σκηνοθετώ, είμαι πιο πρακτική. Οταν παίζω, μου φαίνεται ότι γίνομαι ο ρόλος όσο κρατάει. Βγαίνω εύκολα αν αλλάξω ρόλο, αλλά μπαίνω στον άλλο. Αυτό το καταλαβαίνω, όταν παίζω μαζί δύο ρόλους -έχει τύχει να παίζω άλλον το απόγευμα, άλλον το βράδυ. Είναι λίγο πιο μπερδεμένα τα φαινόμενα της ζωής μου, κάνω πιο πολλές τσαπατσουλιές, ζημιές -πιθανόν δεν είμαι πολύ συγκεντρωμένη.

Όταν παίζω έναν ρόλο, ζημιάρα δεν είμαι! Όταν είναι δύο μαζί, εύκολα σπάω ποτήρι. Δημιουργείται μια αφηρημάδα. Νομίζω ότι όλοι οι ηθοποιοί το παθαίνουν: γίνονται λίγο πολύ αυτό που παίζουν. Δεν τη γλιτώνουν. Και το περιβάλλον δεν τη γλιτώνει, επηρεάζεται. Αν παίζουν κανέναν στριμμένο ρόλο, το περιβάλλον ταλαιπωρείται, όταν παίζουν πιο ελαφρύ, περνάει πιο καλά. Είναι λίγο βασανιστές οι ηθοποιοί στο περιβάλλον τους -αν έχουν. Αν είναι μόνοι τους, κουτουλάνε με τα πράγματα. Κι εσύ το παθαίνεις;

Ν.Π.: Αισθάνομαι σαν να μετακινούνται λίγο τα όργανά μου μέσα μου. Σε κάθε ρόλο, νιώθω σαν να μπαίνω σε άλλη φόρμα. Μπορεί να αλλάξει το στήσιμο του σώματος, να πέφτει παραπάνω βάρος στο ένα πόδι, τα χέρια να κινούνται αλλιώς. Τώρα με τη Ρούλα, είμαι πιο έκθετη στην εκτόνωση καταπιεσμένης ενέργειας -άλλες φορές μπορούσα να πω όχι, να το απαγορεύσω, τώρα πρέπει να φύγει.

Ποιος είχε την ιδέα για την παράσταση;

Ρ.Π.: Η Νάνα. Διάβασε το έργο της Νίκης Τριανταφυλλίδη «Πάρτι στο σπίτι της Ελισάβετ Π.» και εντυπωσιάστηκε. Το ζήτησε από την κόρη της. Είναι πολυπρόσωπο, ήθελε διασκευή. Το κάναμε για έναν ηθοποιό. Θα έχουμε βίντεο που θα καλύπτει όλο το Θέατρο Φούρνος, ιδέα της Νάνας. Εγώ απλώς κάνω τη σκηνοθεσία και τη δραματουργία. Στην αρχή ταράχτηκα με τη δραματουργία, δεν τα κατάφερνα και πολύ. Ήταν τόσο χαοτικό το περιεχόμενο, τόσες θεματολογίες, αυτά που την αφορούσαν, το ψυχικό της τοπίο, ένα ανακάτεμα πολύ μεγάλο. Κουράστηκα να το ξεδιαλύνω, να βγάλω μια εσωτερική πλοκή, γιατί εξωτερική δεν έχει, και εγώ ως σκηνοθέτρια -πόσο μάλλον η Νάνα ως ηθοποιός. Νομίζω ότι θα είναι πολύ καλή.

Τη γνωρίσατε τη Νίκη Τριανταφυλλίδη;

Ρ.Π.: Προσωπικά, όχι. Είχε έρθει να μας δει, όταν παίζαμε με τον Κώστα Μεσσάρη στο «Ρόσμερσχολμ» του Ίψεν -ήταν η πρώην γυναίκα του και την είχε καλέσει. Την είχα δει πολλές φορές στο θέατρο. Ήταν πολύ μεγάλη ηθοποιός. Μη συμβατική. Επικίνδυνη. Οι ερμηνείες της ήταν στο όριο. Γι’ αυτό ήταν πολύ λατρεμένη, αλλά και πολύ μισημένη. Οι περισσότεροι καλοί ηθοποιοί στην Ελλάδα είναι υπερεκτιμημένοι, αλλά όταν βλέπεις έναν πραγματικά μεγάλο ηθοποιό λες: είναι τόσο υποτιμημένος! Η Νίκη ήταν αυτό.

Ν.Π.: Στο ελληνικό θέατρο, μια γυναίκα πρέπει να δουλέψει χίλιες φορές παραπάνω από έναν άνδρα, για να αποδείξει τα αυτονόητα. Να βρίσκει τη δύναμη να ξεπερνά εμπόδια και να μετουσιώνει τη σύγκρουση αυτή σε δημιουργία. Η Τριανταφυλλίδη θα μπορούσε κάλλιστα να έχει αρκεστεί στην εξωτερική της εμφάνιση. Όμως, είχε έναν δαίμονα που την έκανε να ψάχνει την ουσία, να σκάβει, να δοκιμάζει, να παίρνει ρίσκα: έστησε θέατρο, ανέβασε έργα. Θα μπορούσε να έχει βρει μια θέση δίπλα σε έναν άντρα που να της ανοίγει δρόμους και αυτή να κάνει απλώς τη δουλειά της.

Αλλά έπαιρνε πάνω της ευθύνες -ποιότητα συνήθως αντρική. Πάντα η Νίκη Τριανταφυλλίδη ήταν ένα αίνιγμα: όλοι ήθελαν να την πλησιάσουν και σαν κάτι να τους τρόμαζε και έκαναν πίσω. Οτιδήποτε θηλυκό, ο πολιτισμός μας το αποκλείει ή το εξιδανικεύει -γιατί και η εξιδανίκευση έχει βία. Δεν μπορεί να το δει ισότιμα. Ήταν πολύ μπροστά από την εποχή της και αυτό με κάποιο τρόπο θα το πλήρωνε. Εξάλλου, ταλέντο σημαίνει και τάλαντο. Είναι ένα τίμημα που πρέπει να πληρώσεις.

Όταν ξεκινήσατε την πορεία σας στο ελληνικό θέατρο, ήταν ακόμα πιο ανδροκρατούμενο από σήμερα. Αντιμετωπίσατε τέτοια προβλήματα;

Ρ.Π.: Παραδόξως, αργώ λίγο να καταλάβω. Αυτό με σώζει αλλά και με καταστρέφει. Στα πρώτα βήματα, που έκανα κάτι δικό μου, επειδή είχα να το πληρώνω, δεν δυσκολευόμουν. Ήμουν πάντοτε προστατευμένη: κλεινόμουν μέσα στο οικονομικό μου πλαίσιο και έκανα ό,τι ήθελα. Είχα κάνει πολύ προχωρημένα πράγματα στη Θεσσαλονίκη. Δεν νομίζω πως έκανα στην Αθήνα ανάλογα. Οπότε νόμιζα ότι ήταν υπερβολές ότι είναι μια ανδροκρατούμενη κοινωνία και οι γυναίκες δεν έχουν καμία ευκαιρία. Ήμουν ένα χαϊδεμένο πλάσμα, όχι του θεάτρου, στο θέατρο αγωνιζόμουν πάντα και έφτυνα αίμα, αλλά του περιβάλλοντός μου. Έχασα τα λεφτά μου εξαιτίας του θεάτρου -δεν θα το ξαναέκανα, μετάνιωσα απολύτως-, το ’87.

Όταν αναγκάστηκα να κάνω επάγγελμα κανονικό, τότε είδα την τρομακτική ανισότητα μεταξύ ανδρικής και γυναικείας προσφοράς και περισσότερο ζήτησης. Αυτό είναι κακό για τις γυναίκες, γιατί δημιουργούν έναν πολυεπίπεδο συμπλεγματικό εαυτό. Στην Ελλάδα, το ζούμε με χοντροκοπιά. Αλλά είναι ίδιον όλου του κόσμου: Ανατολή, Δύση, Νότος. Ίσως ο Βορράς λίγο να διαφέρει. Μπορεί να γίνει ο τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος, να τελειώσει η γη, αλλά αυτό θα αργήσει πολύ να τελειώσει. Μπορεί να βρούμε από αλλού αέριο, αλλά όχι την υπόσταση της ισότητας. Είναι μεγαλύτερος ρατσισμός και από την ομοφυλοφιλία, και από τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. Ο μεγάλος αδικημένος από καταβολής καιρού είναι οι γυναίκες, το δεύτερο φύλο. Γι’ αυτό και λέγεται δεύτερο.

Ν.Π.: Και οι άντρες αδικούνται από το σύστημα, διότι ζουν ξένα προς τον εαυτό τους. Θα μπορούσαν να είναι πιο πλούσιοι μέσα τους, πιο ήσυχοι με αυτό που είναι, χωρίς να χρειάζεται να αποδεικνύουν συνέχεια πράγματα, αν άφηναν περισσότερο χώρο στις γυναίκες. Και αυτοί είναι καταπιεσμένοι.

Ρ.Π.: Άλλου είδους καταπίεση είναι αυτή. Είναι καταπιεσμένοι, έχοντας την πολυτέλεια να είναι αυτοκαταστροφικοί. Έχουν τη γοητεία της αυτοκαταστροφής. Οι γυναίκες δεν δικαιούνται να αυτοκαταστρέφονται. Δείτε πώς αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή μια παιδοκτόνο – δεν έχει καταδικαστεί, δεν έχει αποδειχτεί τίποτα. Δεν έχει δημιουργηθεί ποτέ αυτός ο σάλος για έναν παιδοκτόνο ή βιαστή παιδιών. Να βλέπεις όχλο να τρέχει πίσω από κάποιον, ένοχο ή αθώο. Αυτό διακατέχει και τις γυναίκες, δεν μπορούν να ξεφύγουν. Στον άντρα πάντοτε υπάρχουν ελαφρυντικά.

Για τις γυναίκες κανένα. Έχουν ξανασυμβεί αυτά, και στο εξωτερικό έχουν υπάρξει μητροκτόνοι κατά συρροή. Άρα πολύ δύσκολα μπορώ να καταδικάσω κάποιον σήμερα. Η ηθική που κτίζεται κοινωνικά ή θεσμικά δεν με αφορά πια. Δεν κάνω επιλογές, ούτε μου αρέσουν οι άνθρωποι που κάνουν. Το θεωρώ ορθολογισμό στείρο, στεγνό. Όταν προχωρήσει, πλατύνει η συνείδησή του ανθρώπου, επιλογές δεν κάνει, γιατί δημιουργεί δογματισμούς και ιδεολογισμούς. Είμαι εναντίον των ιδεολογισμών. Δεν μπορώ να βγάλω από τον πολιτισμό του Χόμο Σάπιενς την αισθητική, την πολιτική, τη φιλοσοφία. Αλλά την ηθική μπορώ να την πετάξω.

Νάνα, εκτιμάς πολύ όταν βρίσκεις έναν δάσκαλο. Ξέρω ότι σου είχε συμβεί και με τη Μίρκα Γεμεντζάκη.

Ν.Π.: Η ζωή είναι σκυταλοδρομία. Κανείς δεν μπορεί να προχωρήσει μόνος του. Το κοινό στοιχείο στους δασκάλους μου είναι ότι πρόκειται για γυναίκες με ισχυρή προσωπικότητα. Μπορώ να αναγνωρίσω εξουσία σε γυναίκα, στους άντρες όχι. Γιατί οι γυναίκες έχουν περισσότερες ρωγμές. Δεν θέλω να με διδάξει μια πανοπλία. Για να βοηθήσει το δικό μου τραύμα να ανθήσει, πρέπει να φέρει τραύμα και ο ίδιος, για να μπορεί να με καταλάβει.

Η Ρούλα με παρέλαβε με όσα έχω μάθει, προκειμένου να κρατήσουμε τα πιο γόνιμα στοιχεία και να με πάει πιο πέρα. Είμαι άνθρωπος με ισχυρό χαρακτήρα, με άμυνες. Εχω παραδοθεί πλήρως. Με έχει δει να ξεσπάω και να καταρρέω πολλές φορές. Είναι μέρος της διαδικασίας: μόνο έτσι θα προχωρήσεις, θα γνωρίσεις καλύτερα την υποκριτική σου λειτουργία, αλλά και την ανθρώπινη. Πέρα από την παράσταση, με μαθαίνει να σκέφτομαι, να καταλαβαίνω.

Ρ.Π.: Το σώμα της να καταλαβαίνει. Να το αφήνει να αντιδρά, όπως τα λουλούδια στον ήλιο. Να μην περνάει από νοητικές διεργασίες και παγώνει τη φοβερή σωματική πληθωρικότητα που πρέπει να έχει ο ηθοποιός. Αυτό είναι ο ηθοποιός κατ’ ουσίαν: η κραυγή του σώματός του. Το μυαλό του ουδεμία σχέση. Ο δεσμοφύλακας είναι το μυαλό, δεν αφήνει το σώμα του ελεύθερο. Αν ελευθερωθεί το σώμα, θα ελευθερωθεί και το μυαλό, θα ακολουθήσει. Ο ηθοποιός πρέπει να βρίσκει τρόπους να ξεχνάει τις ντροπές, τις αναστολές, τις φοβίες του, ακόμη και τον τρόμο του πόνου.

Διδασκαλία, πέραν όλων, είναι το να τον διδάξεις μέσω ασκήσεων πώς δεν θα χτυπήσει. Γιατί οι πολύ μεγάλοι ηθοποιοί με τα μεγάλα ταλέντα, όταν δεν έχουν εκπαίδευση, μπορεί να σκοτωθούν επί σκηνής. Δεν μπορώ να διδάξω κάτι άλλο. Τι θα πει: πώς θα δουν τον ρόλο; Ο ρόλος είναι ο ρόλος. Ο συγγραφέας γράφει τον ρόλο: αν είναι μέγας, είναι για 500 χρόνια. Γιατί εγώ, ως σκηνοθέτης, να τον βάλω σε καλούπια; Άρα δεν συμπαθώ πολύ εμένα ως σκηνοθέτη. Δεν συμπαθώ καθόλου πλέον τους σκηνοθέτες. Ήμουν σκηνοθετομανής – τώρα βρίσκω ότι είναι ένα είδος κολίτιδας: σκηνοθέτιδα. Θέλουμε να επιβάλουμε μία εξουσία στο σώμα του Θεάτρου. Δεν πρέπει να το κάνουμε. Έχουμε υπέροχες παραστάσεις, αλλά λίγο έστω θέατρο έχουμε;

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής

Πηγή: https://www.efsyn.gr/nisides/341773_o-megalos-adikimenos-apo-katabolis-kairoy-einai-oi-gynaikes

ENG, SPA,FEATURED,GREEK PLAY,MALDOROR,NEWS,THEATRE

BAJO LA SOMPBRA DE LA MONTAÑA DE YANNIS RITSOS DIRIGIDA POR NANA PAPADAKI EN LA BIENAL DEL PERÚ

Bajo la sombra de la Montaña de Yannis Ritsos

Resumen

Bajo la sombra de la montaña, de Yannis Ritsos, representada por tercera vez en todo el mundo, es un monodrama muy aclamado protagonizado por la galardonada directora y actriz Nana Papadaki, con música original del compositor Vassilis Tzavaras, basado en la mítica Electra que se despide del mito para enfrentarse a la historia moderna y la condición humana.

La obra se ha representado durante dos años en Grecia y ha viajado a Bélgica por invitación de la Asociación Cultural Helénica de Bruselas. Se ha representado en espacios cerrados y abiertos, como el antiguo molino de aceite de Elefsina en el Festival Aeschylia, y también como parte del homenaje a Yannis Ritsos por los 110 años desde su nacimiento.

«Bajo la sombra de la montaña» pertenece a la obra maestra «Cuarta Dimensión» de Yannis Ritsos y hace referencia al ciclo de los Atreides y, en concreto, a la mítica Electra. El poder de la escritura de Ritsos eleva el mito a un espacio que une la realidad y el sueño, la contemplación, la búsqueda y la angustia existencial, a medida que el mito se encuentra con la historia contemporánea. El hilo de la memoria se desenreda, las pasiones individuales y colectivas recorren la historia y llegan hasta nuestros días. Mediante imágenes asociativas poco comunes, lirismo, angustia e ironía, el protagonista intenta separarse del pasado mítico y sanar las heridas personales y colectivas.

Duración/Tipo

60 min. / Video Proyección

Género

Teatro

Organización

Maldoror non-profit company

Dirección/Performer

Nana Papadaki

Autor

Yannis Ritsos

Dirección Artística

George Zorbas

Asistente de dirección

Spyros Betsis 

Escenografía

Assi Dimitrolopoulou

Música

Vassilis Tzavaras

Camera – Editing

Katerina Tzigotzidou, Yannis Kouskoutis

Τraducción al Español

Κyriaki Christoforidi

Peru Bienal

Bajo la sombra de la Montaña

Lugar

Teatro Miraflores, Lima, Perú

Fecha

8 de Mayo, 2026

GREEK PLAY,MALDOROR,THEATRE

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗ ΝΙΚΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ

Την Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2022, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της παράστασης «Νίκη, απόψε στο πάρτι» (9.15 μ.μ.) σε κείμενο της Νίκης Τριανταφυλλίδη, σκηνοθεσία και δραματουργική μεταγραφή της Ρούλας Πατεράκη, με τη Νάνα Παπαδάκη στο ρόλο της κεντρικής ηρωίδας, -η οποία παρουσιάστηκε για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Φούρνος- διοργανώθηκε μια βραδιά-αφιέρωμα στη συγγραφέα του έργου, όπου ήταν παρούσα και η κόρη της, Ζωή Τριανταφυλλίδη. Στην πρώτη τιμητική βραδιά που διοργανώθηκε για τη μητέρα της, η Ζωή Τριανταφυλλίδη, που πέραν της συγγένειας υπήρξε στενή συνεργάτιδά της, συνομίλησε με την ερμηνεύτρια της παράστασης, Νάνα Παπαδάκη, για τη ζωή, το έργο και την υποκριτική μέθοδο της αξέχαστης Νίκης Τριανταφυλλίδη. Ο θεατρολόγος και σκηνοθέτης Ηλίας Μαλανδρής μίλησε για την καλλιτεχνική της υπόσταση και τη φιλοξενία της στην ιστορική εκπομπή «Έστιν Ουν». Η εκδήλωση με ελεύθερη είσοδο για το κοινό διανθίστηκε με οπτικοακουστικό υλικό από τη ζωή και το έργο της. Ήταν το μοναδικό αφιέρωμα που πραγματοποιήθηκε στην ιστορία του ελληνικού θεάτρου για να τιμήσει τη Νίκη Τριανταφυλλίδη.

Φωτογραφίες

©Katerina Tzigotzidou

Σχετικά αρχεία

FEATURED,GREEK PLAY,INTERVIEW,MALDOROR,THEATRE

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΛΛΙΦΑΤΙΔΗ

Ο Έλληνας συγγραφέας που ζει στη Σουηδία μιλάει για τη θεατρική απόδοση της «Τιμάνδρας», τη γυναίκα τη γλώσσα την πατρίδα, τον θάνατο.

Συνέντευξη του Θοδωρή Καλλιφατίδη στη Μυρτώ Λοβέρδου και το ΒΗΜΑ της Κυριακής.

«Είναι αδύνατον να ξεχάσεις την Ελλάδα»

Ο Θοδωρής Καλλιφιτίδπs έφυγε από την Ελλάδα πριν από 60 χρόνια. Έκτοτε ζει στη Σουηδία. Εκεί άρχισε να γράφει για να ακολουθήσει μια καριέρα γεμάτη βιβλία, επιτυχίες βραβεία. Σήμερα, στα 86 του χρόνια ο συγγραφέας από τους Μολάους της Λακωνίας επιστρέφει με τη θεατρική μεταφορά της Τιμάνδραs. Γραμμένο το 1941 το μυθιστόρημα αφορά την εταίρα της αρχαιότητας που ερωτεύτηκε τον Αλκιβιάδη κι έμεινε μαζί του ως το τέλος.

Συμμετείχατε στη θεατρική διασκευή;

Είναι καθαρά πρωτοβουλία της Νάνας Παπαδάκη που μου ζήτησε να το κάνει θέατρο. Αφού λύσαμε το πρακτικά άρχισε να το δουλεύει – έμαθα και για τους συνεργάτες τηs. Πριν από ένα διάστημα μού έστειλε και το κεiμενο. Το διάβασα. Μου άρεσε. Χαίρομαι που γiνεται αυτή η μεταφορά στο θέατρο και τόσο ικανοί άν­θρωποι μαζί θα αφιερώσουν χρόνο, φροντίδα, τρεχάματα. Γιατί εγώ δεν μπορώ να το αποφασίσω από έξω – δεν συμμετείχα καθόλου στη διασκευή. Το θέατρο είναι κάτι που πρέπει να το ξέρεις. Εντάξει, έχω γράψει θεατρικά, αλλά δεν ξέρω τη γλώσσα του θεάτρου. δεν έχω ασκηθεί. Ό,τι γίνεται στην Ελλάδα με συγκινεί πολύ. Για αυτό και κάθε φορά που συμβαίνει κάτι με τη δουλειά μου, έχει ιδιαίτερη σημασία για μένα. Γιατί γράφω και στα ελληνικά, δεν έχω αφήσει τη γλώσσα μου. Απλώs δεν μένω στην Ελλάδα.

Πώς τη διατηρήσατε;

Σε ένα βιβλίο μου γράφω πωs το ότι έμαθα καλά τα σουηδικά ήταν έργο ανάγκης, το ότι διατήρησα τα ελληνικά μου, 64 χρόνια μετά, ήταν έργο αγάπηs. Αγαπώ τη γλώσσα μου, την αγαπούσα από παιδί. Μαζί μου είχα πάρει δύο ποιητικές συλλογές, Σεφέρη και Καβάφη, κανένα άλλο βιβλίο. Τόσα χρόνια που λείπω έχουν επέλθει κάποιες αλλαγές στη γλώσσα, οι οποίες καμιά φορά είναι πολύ κουραστικές, γατί δεν τις καταλαβαίνω. Αλλαγές που φανερώνουν  λίγο το αφελές επίπεδο για το τι σημαίνει μια γλώσσα. Δεν μπορεί ο καθένας, είτε καθηγητής Πανεπιστημίου, είτε ακαδημαϊκός να αλλάζει μια γλώσσα. Είναι γελοία πράγματα αυτά και στην Ελλάδα το κάνουν διαρκώς. Καθένας που μπορεί μας βάζει κι ένα φίμωτρο.   

Κόβοντας λέξεις, κόβοντας έννοιες…

Ακριβώς. Και αντιδρώ γιατί έτσι το αισθάνομαι κι αυτό ισχύει όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για τη Σουηδία, όπου η γλώσσα όλο και απλοποιείται, εξαμερικανίζεται. Χρειάζομαι τις λέξεις, όλες τις λέξεις.  

Kρατάτε επαφή με την τρέχουσα γλώσσα;

Ναι, ενημερώνομαι. Έχω ακόμα μερικούς φίλους στην Ελλάδα, διαβάζω ελληνική λογοτεχνία και έχω εδώ ανθρώπους με τους οποίους μιλάμε ελληνικά. Εφημερίδες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν μπορώ να διαβάσω πια, γιατί έχουν γίνει απόκρυφες – με τα υποκοριστικά των πολιτικών δεν καταλαβαίνω τι λένε. Αυτή η τόσο κοντινή συναναστροφή πολιτικών, δημοσιογράφων και άλλων παραγόντων είναι καταστροφική και για το πολιτικό επίπεδο. Ο ένας επηρεάζει τον άλλον και κανέναν προς το καλύτερο. Ένα φαινόμενο όχι μόνον ελληνικό – φυσικά υπάρχουν έντιμοι δημοσιογράφοι.

Πώς βλέπετε τις αλλαγές στην Ελλάδα;

Αυτό που μεγαλώνει και επιφέρει τις αλλαγές είναι η φτώχεια. Αυτά τα κύματα ανθρώπων που αναγκάζονται να φύγουν από τις χώρες τους γιατί κινδυνεύουν άμεσα ή έμμεσα, όλοι αυτοί οι πρόσφυγες, επιφέρουν οπωσδήποτε αλλαγές. Αισθάνομαι μεγάλη συμπάθεια γιατί κι εγώ είμαι πρόσφυγας, όπως και ο πατέρας μου από τον Πόντο. Όπως επέφεραν αλλαγές τότε οι Πόντιοι και σιγά σιγά ενσωματώθηκαν, το ίδιο θα μπορούσε να γίνει και σήμερα. Η διαφορά είναι ότι σήμερα η κοινωνία έχει αποφασίσει ότι το μόνο πράγμα ου έχει σημασία είναι να πηγαίνει καλά η οικονομία. Με αυτό κριτήριο, ό,τι δε μας βολέυει είναι λάθος. Η Ελλάδα, όπως είναι τώρα, έχει γίνει μια άσπλαχνη χώρα τελικά. Κι αυτό με λυπεί.

Το θέμα γυναίκα φέρνει την «Τιμάνδρα» στο προσκήνιο;

Παρόλο που η κατάσταση των γυναικών, στην Ευρώπη τουλάχιστον, αλλάζει προς το καλύτερο, ορισμένα από τα παλαιά προβλήματα που είχαμε υπάρχουν ακόμα. Όπως η βία, η βία στις σχέσεις μεγαλώνει, κατεβαίνει και σε μικρότερες ηλικίες. Επιπλέον, η γυναίκα προχώρησε, προχωράει και θα προχωράει, αλλά ταυτόχρονα παίρνει πάνω της και απίστευτες ευθύνες. Η γυναίκα πρέπει να τα έχει όλα σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι ένας άντρας. Ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας δεν χρειάζεται να είναι και όμορφος, φτάνει να είναι άνδρας. Αλλά μια επιτυχημένη γυναίκα πρέπει να είναι και όμορφη και κομψή, και το ένα και το άλλο. Και μετά έρχεται ο μισογυνισμός – ίσως η παλαιότερη παράδοση της Δύσης. Το να περιφρονείς τη γυναίκα, να την κάνεις πειρασμό, αμαρτωλή, πόρνη, είναι μέσα στους κανόνες της γυναικείας ζωής. Για να αλλάξει αυτό χρειάζεται χρόνος. Και η Τιμάνδρα είναι όλα αυτά. Ήταν δίπλα στον Αλκιβιάδη όταν τον σκότωσαν και ήταν ο μόνος άνθρωπος που έμεινε μαζί του.

Αντλείτε συχνά από τον αρχαίο κόσμο, τη μυθολογία…

Αρχαία παράδοση, μυθολογία, φιλοσοφία, ποίηση, οι τραγωδίες, όλα αυτά δεν με έχουν μόνο επηρεάσει, έχουν περάσει μέσα μου, σαν μια κατάσταση που και να ήθελα δεν θα μπορούσα να την αποφύγω. Σε ένα από τα πιο πρόσφατα βιβλία μου γράφω ότι είναι αδύνατον να ξεχάσεις την Ελλάδα. Γιατί; Γιατί υπάρχει παντού. Κοιτάς τον ουρανό, τα μισά, αν όχι τα περισσότερα αστέρια έχουν ελληνικά ονόματα, κοιτάς τη φύση, τα δέντρα, το ίδιο, κοιτάς τους ρυθμούς της αρχιτεκτονικής, όλα είναι ελληνικά, για να μην αναφερθώ στην επιστήμη. Η Ελλάδα, η ελληνική γλώσσα εννοώ, έχει κάνει τον κόσμο αποικία της. Πώς να ξεχάσει κανείς την Ελλάδα, πώς να μην επηρεαστεί.

Θα έρθετε για την παράσταση;

Θα ήθελα, αλλά για λόγους υγείας τα ταξίδια έχουν γίνει δύσκολα για μένα, πρέπει να προσέχω, έχω κλείσει τα 86. Επιπλέον η διαδικασία του ταξιδιού έχει γίνει άχαρη πια.

Το όνομά σας σας δυσκόλεψε στη Σουηδία;

Όχι ιδιαίτερα, με την έννοια ότι κανείς δεν το έλεγε ποτέ σωστά, στην αρχή τουλάχιστον. Αλλά δεν έδινα σημασία, καταλάβαινα. Το θέμα τέθηκε όταν άρχισα να γράφω. Θα κρατούσα το επίθετό μου, δύσκολο, σπάνιο, μακρύ ή θα διάλεγα ένα ψευδώνυμο περισσότερο σουηδικό και λιγότερο μακρύ; Τότε το σκέφτηκα σοβαρά και έφτασα στο συμπέρασμα ότι δεν έχω το δικαίωμα να αλλάξω το όνομά μου – το έκαναν οι παππούδες, ο πατέρας, τα αδέλφια μου, δεν είναι δικό μου, είναι μια κληρονομιά.

Τώρα γράφετε;

Δεν έχω εγκαταλείψει το γράψιμο, αλλά δεν έχω πλέον μακροχρόνια σχέδια. Δεν αρχίζω να γράφω τώρα ένα μυθιστόρημα που θα μου φάει τρία χρόνια. Γράφω αυτά που μπορώ, διηγήματα, δοκίμια, μεταφράζω. Μακάρι να έρθει ένα ολόκληρο βιβλίο στο μυαλό μου αλλά δεν είμαι σε αυτή την κατάσταση. και δεν θέλω να γράψω χειρότερα από ό,τι έχω γράψει. Είναι μια απλή ανθρώπινη επιθυμία. Και φυσικά η ηλικία παίζει τον ρόλο της.

Πώς αντιμετωπίζετε τον χρόνο;

Συνολικά αυτό που έχει μάθει ο χρόνος είναι ότι δεν φοβάμαι πια τον θάνατο.

Πηγή: https://www.tovima.gr/

FEATURED,GREEK PLAY,INTERVIEW,MALDOROR,THEATRE

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΑΣ ΠΑΤΕΡΑΚΗ

Σύνδεσμος

Συνέντευξη της Ρούλας Πατεράκη στο ΒΗΜΑ και την Έρη Βαρδάκη.

Η μεγάλη σκηνοθέτρια και ηθοποιός μιλάει για την παράσταση «Νίκη, απόψε στο πάρτι» που σκηνοθετεί στο θέατρο Φούρνος και για τις βαθιές της επιθυμίες. Φοράει ένα μακρύ φόρεμα και μια μάλλινη ζακέτα. Τα χέρια της είναι καλυμμένα με γάντια, το χαρακτηριστικό σήμα κατατεθέν της. Στο στήθος της ξεχωρίζει μια πλεκτή καρφίτσα ποντικάκι. Η Ρούλα Πατεράκη λοιπόν. Αυτή η ξεχωριστή νησίδα μέσα στο ελληνικό θέατρο. Η μεγάλη ηθοποιός, η ιδιοσυγκρασιακή σκηνοθέτρια, η χαρισματική δασκάλα που ακολούθησε πάντα τον δύσβατο δρόμο, αντιμετωπίζοντας τη θεατρική πράξη ως ένα διαρκές πείραμα, όπου ο ηθοποιός οφείλει «να κινδυνεύει σωματικώς» όπως λέει. Για μία ακόμα φορά αναμετριέται με βάθη σκοτεινά και το δύσκολο θεατρικό έργο της ηθοποιού Νίκης Τριανταφυλλίδη «Πάρτι στο σπίτι της Ελισάβετ Π.». «Η Νίκη Τριανταφυλλίδη υπήρξε μια μεγάλη ηθοποιός. Ο Μίνως Βολανάκης μού είχε πει ότι δεν είχε γεννηθεί δεύτερη σαν εκείνη» αναφέρει η Ρούλα Πατεράκη μιλώντας στο «Βήμα». «Δεν ήταν βέβαια, θα έλεγα, ένας εύκολος άνθρωπος. Μετά τον θάνατό της το 2013 έχω την εντύπωση ότι τα πάντα σιώπησαν γύρω από αυτήν. Η Τριανταφυλλίδη λοιπόν είναι η συγγραφέας του έργου «Πάρτι στο σπίτι της Ελισάβετ Π.»,  το οποίο και βραβεύθηκε από την Εταιρεία Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων. Το ανέβασε μάλιστα η ίδια και το ερμήνευσε με τους μαθητές της το 1994. Έκτοτε δεν παίχθηκε ξανά. Ήταν βαθιά συγκινητικό για μένα το γεγονός ότι μια νέα ηθοποιός, η Νάνα Παπαδάκη, που εκτιμώ πολύ, αναζήτησε αυτό το έργο από την κόρη της Τριανταφυλλίδη για να το ερμηνεύσει ως μονόλογο και μου ζήτησε να τη βοηθήσω».

Ολόκληρη η συνέντευξη: https://www.tovima.gr/print/culture/den-ksero-poia-pragmatika-eimai/