ΤVXS
Digital Press · 16.03.2026 · TVXS Team
«Έργο δύο προσώπων» / Η Νάνα Παπαδάκη και ο Βαγγέλης Παπαδάκης γράφουν για το θεατρικό του Τενεσί Ουίλιαμς
Η Νάνα Παπαδάκη και ο Βαγγέλης Παπαδάκης γράφουν στο TVXS.GR για την παράσταση «Έργο Δύο Προσώπων» στο θέατρο Ροές.
To καλύτερο θεατρικό του Τενεσί Ουίλιαμς μετά το «Λεωφορείο ο Πόθος», όπως ο ίδιος χαρακτήρισε το «Έργο δύο προσώπων», παρουσιάζεται στην Ελλάδα, υπό την αιγίδα του Ελληνικού Ινστιτούτου Πολιτιστικής Διπλωματίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, σε σκηνοθεσία Νάνας Παπαδάκη, στο θέατρο Ροές.
Πρόκειται για έναν σπάνιο θησαυρό του σπουδαίου Αμερικανού συγγραφέα – βραβευμένου με δύο βραβεία Πούλιτζερ, τέσσερα βραβεία της Ένωσης Κριτικών Νέας Υόρκης και ένα βραβείο Τόνι – που εκτυλίσσεται σε μια άγνωστη πόλη. Εκεί έχουν φτάσει δύο αδέλφια, ο Φελίς και η Κλαιρ Ντεβότο, περιοδεύοντας με τον θίασό τους. Σε ένα άδειο θέατρο, δίχως θεατές, και καθώς ο θίασος τούς έχει εγκαταλείψει, θα κληθούν να ζωντανέψουν ένα έργο που μοιάζει να είναι η ίδια τους η ζωή.
Στο «Έργο δύο προσώπων» συναντώνται ο Σάμιουελ Μπέκετ, η «Νύχτα Πρεμιέρας» του Τζον Κασαβέτη, το «Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα» του Λουίτζι Πιραντέλο, το «Άσμα του Σολομώντα», ακόμη και το «Σπήλαιο του Πλάτωνα», σε ένα παιχνίδι ανάμεσα στη φαντασία και στην πραγματικότητα, ανάμεσα στον εγκλεισμό και στην υπέρβαση, στη λειτουργία του θεάτρου ως καθρέπτη της ατομικής και συλλογικής μας συνείδησης.
Το έργο έχει γραφτεί πολλές φορές απ’ τον συγγραφέα απ’ το 1966 έως το 1975 κι έχει επίσης ανέβει σε διαφορετικές εκδοχές σε όλο τον κόσμο. Η ομάδα παρουσιάζει την εκδοχή που ενέκρινε ο ίδιος και κυκλοφορεί στον συγκεντρωτικό τόμο με όλα του τα έργα.
Nάνα Παπαδάκη
Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η αβεβαιότητα και η ασφάλεια πλασάρεται ως το μοναδικό αγαθό για το οποίο πρέπει να ζούμε, να καταναλώνουμε και να αναπνέουμε, θέλησα να ανοιχτώ σε κάτι που με υπερβαίνει, έναν κόσμο που δεν έχω εξερευνήσει στο παρελθόν, ένα σύμπαν το οποίο με μετακίνησε, θεωρώ, υποκριτικά και μου προσέφερε ένα ευρύ πεδίο για να δοκιμάσω τις σκηνοθετικές μου ικανότητες.
Και ενώ, το άτομο δοξάζεται ως ο μοναδικός φορέας αλήθειας και ως ακλόνητο σημείο αναφοράς, αυτή τη φορά, μπορώ να πω ότι αφέθηκα να διαλυθώ και να ανασυντεθώ ως αποτέλεσμα μιας εντατικής περιόδου τριβής με το κείμενο, τις αναφορές του, τη συνεργασία με τον πολύτιμο συμπαίκτη μου και τις δικές του αναφορές, τη μεγάλη ανάγκη μου για εμπλουτισμό της έμπνευσής μου από τους καλλιτεχνικούς συνεργάτες και έναν μεγάλο φόβο ο οποίος μετουσιώθηκε, θέλω να πιστεύω σε έναν δρόμο προς την αλήθεια και τη δοκιμασία που αυτή συνεπάγεται και προϋποθέτει.
Αυτό, λοιπόν, που καταθέτω είναι, κυρίως, η πίστη μου πως η ζωή προχωράει μόνο με ρίσκο και με βαθιά εμπλοκή με αυτό που κάνεις, καθώς και μια μεγάλη ανάγκη να υπάρξω με όλες μου τις αβεβαιότητες και ρωγμές όχι μόνον επί σκηνής, αλλά και στη ζωή που ζω και μοιράζομαι με τους συνανθρώπους μου. Πρόκειται για ένα έργο που φτάνει ως τον πυρήνα του ανθρώπου και ως το ύστατο σημείο όπου μπορεί να υπάρξει απέναντι στον εαυτό του και στον άλλον. Εργάστηκα πραγματικά ρισκάροντας και ανέλαβα τη σκηνοθεσία, τον απαιτητικό γυναικείο πρωταγωνιστικό ρόλο, την ευθύνη της παραγωγής και τη σύλληψη του σκηνικού χώρου, ξεπερνώντας όλα μου τα όρια μιας και έπρεπε να ανταποκριθώ σε συνθήκες που άλλαζαν στην πορεία της προετοιμασίας και των προβών.
Νιώθω πολύ περήφανη για αυτό, καθώς και για τη σχέση που έχουμε χτίσει μες στα χρόνια με τους πολύτιμους φίλους και συνεργάτες. Θεωρώ ότι αυτό που εκπέμπουμε επί σκηνής έχει αλήθεια, αφοσίωση, εργασία, κόπο και αποτελεί μια ματιά φρέσκια και αποκαλυπτική μιας και αγκάλιασε όλα τα πεδία που αγγίζει αυτό το σπάνιο έργο του Τενεσί Ουίλιαμς, που θυμίζει, επίσης, Μπέκετ, Πιραντέλο, Πλάτωνα, Σολομώντα, μια προφητική ματιά του συγγραφέα στο απειλητικό τώρα που ζούμε εμείς και που πολύ πριν από εμάς μπορεί να είδαν αυτά τα δύο πλάσματα που ενσαρκώνουν την ψυχή του, ο Φελίς και η Κλαιρ, στη μακρά περιοδεία τους στον τόπο και στον χρόνο.
Βαγγέλης Παπαδάκης
Ο Φελίς και η Κλαιρ, σε μια άγνωστη πόλη, ετοιμάζονται να δώσουν μια θεατρική παράσταση. Σ ’ένα ξεχασμένο θέατρο ένας – θεός ξέρει πού – θα παίξουν το «Έργο δύο προσώπων». Ο θίασος τους έχει εγκαταλείψει. Είναι «τρελοί», λένε. Απομονωμένοι από τους πάντες, ακόμη και από τους θεατές, υπηρετούν ένα θέατρο, σε έναν μη-τόπο, χωρίς κοινό; Είναι όντως τρελοί;
Σε μια σκοτεινή σκηνή, ζωντανεύουν την ίδια τους την ζωή. Ο Φελίς και η Κλαιρ του Ουίλιαμς υποδύονται τον Φελίς και την Κλαίρ του Φελίς Ντεβότο, όλοι σ’ ένα «Έργο δύο προσώπων». Πού αρχίζει η μυθοπλασία και πού η ίδια η ζωή;
Μνήμες – θραύσματα. Ένας διπλός φόνος. Μια κακοποιητική κοινωνία έξω από τη σκηνή – και η αντανάκλασή της μέσα. Δύο ξεχωριστές πτέρυγες στο ίδιο κέντρο ψυχικής υγείας. Ένα ψεύτικο όπλο και ο αληθινός αντικατοπτρισμός του. Τα ηλιοτρόπια και οι σκιές τους. Θολό το τι είναι αληθινό και τι προϊόν φαντασίας.
Ο Τενεσί Ουίλιαμς μας βυθίζει ανηλεώς σε ένα σύμπαν σχεδόν «λυντσικό», ένα σύμπαν που αναζητά αλήθεια, σκοντάφτοντας διαρκώς στην έπαρση του φόβου και της φαντασίας.
Σε έναν σύγχρονο κόσμο όπου όλα μοιάζουν παράλογα και όπου παίζουμε ρόλους σε πολλαπλές σκηνές – παγκόσμιες, διαπροσωπικές, με τον εαυτό μας– δύο ηθοποιοί ερμηνεύουν δύο ηθοποιούς που αναζητούν λύτρωση από έναν κόσμο τρελό που τους αποκαλεί τρελούς. Μια απελπισμένη ανάγκη να βρεθεί κάποιος να καθρεφτίσει την ανθρωπινότητά τους πριν πειστούν ότι είναι κι αυτοί τέρατα. Μια ανάγκη για ένα χέρι τρυφερότητας, βοηθείας για να βγουν «έξω» από όλο αυτό.
Δύο αδέλφια, ο Φελίς και η Κλαιρ, εκτίθενται σε ένα εκτυφλωτικό φως ενώ ζουν στο σκοτάδι. Είναι δύο αδέλφια. Δύο άνθρωποι. Πολλαπλές σχέσεις. Δύο ψυχές. Δύο ηλιοτρόπια σε μια υπερβατική, σχεδόν κοσμική ένωση απέναντι στον Ήλιο. Ο Βαγγέλης, η Νάνα, ο Φελίς, η Κλαιρ, ο Τενεσί – ηθοποιοί, συγγραφείς, σκηνοθέτις – εσύ κι εγώ αναμετριόμαστε με θάρρος με τις σκιές μας: τότε, σήμερα και αύριο. Είμαστε οι σκιές ο ένας του άλλου. Απογυμνωμένες. Ατόφιες. Άξιες αγάπης και αγκαλιάς. Σε αυτή την ένωση επέρχεται η κάθαρση .Μέσα από την καταβύθιση στο έρεβος συναντιόμαστε στο φως. Μαζί. Τότε ο φόβος αποκτά όρια.
Αυτό είναι το πραγματικό Θέατρο: οι αλλεπάλληλοι αντικατοπτρισμοί και η γενναιότητα της κάθαρσης. Το πραγματικό Θέατρο είναι εκεί όπου αρχίζει το τέλος του. Εκεί όπου καμία ψευδαίσθηση δεν μπορεί να σταθεί απέναντι στη σαρωτική δύναμη της έκθεσης, της αλήθειας.
Ο Τενεσί Ουίλιαμς έγραψε ίσως την τελευταία θεατρική πράξη του σύγχρονου κόσμου.
Και η Νάνα Παπαδάκη σκηνοθέτησε σήμερα το έργο του σαν ένα τέλος εποχής — και ψευδαισθήσεων.
